پژوهشگران دانشگاه صنعتي اصفهان، بهمنظور جذب بهتر پروتئين و سلولهاي استخوانساز در بدن، اقدام به بهبود و توسعه ساخت نانوبيوسراميکهاي شبه استخواني کردهاند.
اين نانوبيوسراميکها که به روش فعالسازي مکانيکي با آسياکاري پرانرژي تهيه شدهاند، ميتوانند در صنايع پزشکي و درماني همانند ترميم بافت سخت آسيب ديده، ساخت داربست مهندسي بافت براي خلق و بازسازي بافت استخوان، پوشش سطح ايمپلنت فلزي بدن، انتقال و رهايش دارو و حمل ژن در ژنتراپي مورد استفاده قرار گيرند.
دکتر محمدحسين فتحي، دانشيار دانشکده مهندسي مواد دانشگاه صنعتي اصفهان، در گفتگو با بخش خبري سايت ستاد ويژه توسعه فناوري نانو گفت: «در ساختار بافت معدني استخوان، يونهايي چون Na+، K+، Mg+2، CO3-2 و F- وجود دارند که از بين اين يونها، CO3-2 و F- تأثير بيشتري بر رفتار و خواص بخش معدني استخوان دارند و حضور يون F- در حد خيلي کم، در بافت دندان و استخوان، ضروري است. جايگزيني گروههاي OH- در ساختار هيدروکسي آپاتيت با يون F- ، منجر به شکلگيري ترکيب جديدي با عنوان فلوئور آپاتيت (Ca10(PO4)6F2) ميشود که نسبت به پودر هيدروکسي آپاتيت خالص در محيط بيولوژيکي بدن داراي مزايايي چون؛ توانايي تشکيل سريعتر لايه آپاتيت بر سطح، جذب بهتر پروتئين و سلولهاي استخوانساز بر سطح و نرخ انحلال کمتر است. از مزاياي ديگر فلوئور آپاتيت، ميتوان به پايداري حرارتي بالاي آن طي فرايند توليد به ويژه هنگام تهيه بالک آن اشاره نمود».
گفتني است که در اين پژوهش، از روش آناليز فازي پراش پرتو ايكس به منظور تأييد حضور فازهاي مطلوب در تركيب و روش آناليز حرارتي افتراقي براي ارزيابي رفتار حرارتي محصول توليدي استفاده شدهاست. همچنين بهمنظور بررسي شكل و توزيع اندازه ذرات پودر نانومتري، از ميكروسكپ الكتروني عبوري و ميکروسکپ الکتروني روبشي و از روش طيفسنجي مادونقرمز با تبديل فوريه براي آناليز بنيانهاي موجود در نانوپودر استفاده گرديدهاست.
پژوهش حاضر در قالب پاياننامه کارشناسي ارشد مهندس احسان محمدي زهراني به راهنمايي دکتر محمدحسين فتحي دانشيار دانشکده مهندسي مواد دانشگاه صنعتي اصفهان به انجام رسيدهاست و بخشي از نتايج و دستاوردهاي آن در مجله Journal of Crystal Growth (جلد 311، صفحات 1392-1403، سال 2009) منتشر شده است.